De cursus omvat de volgende onderdelen:
 Het 3-ledig mensbeeld als mogelijke ingang voor therapie
 De driegeleding in de plant en werkzaamheid.
 Een kennismaking met de fenomenologie als methode om waar te nemen
 De 7 levensprocessen: scheiden, opname, aanpassen, afbreken, in stand houden, groei.
 Betekenis van granen in de voeding (theorie en praktijk)
 De rol van zintuigen en de smaak (zowel theoretisch als praktisch)
 Onderzoek: wie, hoe en waar vindt (kwaliteits)onderzoek plaats?
De lunches zijn een wezenlijk onderdeel van de dag en ter voorbereiding zal de deelnemers
gevraagd worden voor de tweede dag van te voren thuis iets te bereiden.

Literatuur ter bestudering wordt zoveel mogelijk vooraf aangegeven

Data: 12 maart en 16 april 2010
Aantal deelnemers: minimaal aantal deelnemers: 8
Tijd: 9.15-17.00 uur
Locatie: NVAZ (gebouw Lenteleven), Utrechtseweg 62, 3704 HE Zeist
Kosten: 350 euro (incl. lunch, koffie en thee), aanmelding is definitief als
dit bedrag is overgemaakt op postbank 1113 911 t.n.v.
Ned Ver van Diëtisten werkzaam vanuit de Antroposofie te Leiden
Studiebelastinguren: 20 (accreditatie wordt aangevraagd bij St. ADAP)
Inlichtingen en aanmelden: Djoeke Snijder dssnijder@hotmail.com / 0575 512379

programma:

Vrijdag 12 maart 2010:

09.15 – 09.30 ontvangst met koffie en thee
09.30 – 10.00 welkom en inleiding antroposofische geneeskunde: Djoeke Snijder
10.00 – 10.45 waarneemoefeningen planten en 3- delige plant: Djoeke Snijder
10.45 – 10.55 pauze
11.00 – 11.45 waarneemoefeningen 3-ledige mens: Djoeke Snijder
11.50 – 12.30 granen: Marion Pluimes
12.30 – 13.30 gezamenlijke lunch: Marion Pluimes
13.30 – 13.45 moment voor een frisse neus
13.45 – 14.45 biologisch-dynamische landbouw: Martje Klok
14.45 – 15.00 pauze
15.00 – 16.30 rol van de zintuigen, het proeven: Rya Ypma
16.30 – 17.00 afronding 1e dag en vooruitblik naar 16 april

Vrijdag 16 april 2010:

09.15 – 09.30 ontvangst met koffie en thee
09.30 – 10.00 inleiding: Djoeke Snijder
10.00 – 11.30 de 4-ledige mens: Marion Gores
11.30 – 11.45 pauze
11.45 – 12.00 voorbereiden lunch: allen
12.00 – 13.00 gezamenlijke lunch: Djoeke Snijder
13.00 – 13.15 moment voor een frisse neus
13.15 – 14.00 uit de praktijk van het consultatiebureau: Judy van den Berg
14.00 – 14.15 pauze
14.15 – 16.00 onderzoek (mens, voeding en kwaliteit): Machteld Huber
16.00 – 16.45 afronding 2e dag, evaluatie

Martje Klok
Ik heb ongeveer 20 jaar ervaring als antroposofisch werkend diëtist. Ik heb in diverse therapeutica in Nederland gewerkt, de laatste jaren in Amsterdam en in Haarlem. Mijn ingang was ooit de biologisch dynamische landbouw. Ik hoorde daar al over tijdens mijn opleiding en na een aantal jaren regulier werken in een ziekenhuis ben ik als part time vrijwilligster gaan werken op een biologisch dynamisch werkend bedrijf. Deze “stage” is , naast de ervaring die ik opgedaan heb in mijn eigen gezin met kindervoeding op biologisch (dynamische) basis, van grote waarde geworden voor mijn latere werk.

Marion Gores, 54 jaar en heb mijn eigen praktijk als antroposofisch verpleegkundige. Als jonge vrouw heb ik ervaring opgedaan met deze vorm van zorg en heb er uit enthousiasme mijn beroep van gemaakt. Mijn enthousiasme is gebleven en gegroeid. Daarom ben ik docent verpleegkunde geworden en geef naast mijn praktische werk ook les aan medewerkers van antroposofische zorginstellingen en aan regulier verpleegkundige die hierin interesse hebben. Ik ben getrouwd en ben moeder van 4 volwassen kinderen.

Judy van den Berg
Ik adviseer reeds 15 jaar mensen over voeding die het antroposofisch consultatiebureau bezoeken en iets minder lang werk ik in het therapeuticum in Leiden. Mijn affiniteit met natuurvoeding ontstond in het jaar van mijn afstuderen (1983) en heeft mij nooit meer losgelaten. Vervolgens is de antroposofie voor mij een wijze van leven en kijken naar de mens geworden die mij veel aanvullende mogelijkheden geeft in voedings- en leefstijl adviezen bijv. het advies aan iemand met klachten van kouwelijkheid en steeds niet aan kunnen komen. De verwarmende adviezen die ik hierbij gegeven heb hebben niets te maken met tellen van nutriënten en dat past ook veel beter bij mij en mijn visie op voeding. Zo holistisch als ik naar de mens (probeer) te kijken zo holistisch kijk ik naar voeding. De levenskrachten uit de natuur zijn terug te vinden in pure voedingsmiddelen die van een gezonde landbouwgrond komen. Tegenwoordig heet dit natuurvoeding, biologische voeding of biologisch dynamische voeding - enkele decennia geleden was het gewoon om zo te eten!!

Machteld Huber,
Machteld Huber wilde tijdens haar medische studie ontwikkelingswerk gaan doen en dacht daarbij aanvankelijk aan de derde wereld. Zij deed de opleiding tropengeneeskunde, maar kwam door een aantal ervaringen in haar werk tot de conclusie dat ook hier in het Westen ontwikkelingswerk nodig is in de zin van een verruiming van het materialistisch mensbeeld.
Zij behaalde haar kandidaats filosofie –om weer vrij te kunnen denken-, werd huisarts, specialiseerde zich in de antroposofische geneeskunde en later ook in de Gestaltherapie.
Na een periode van werken met drugsverslaafden kreeg ze de vraag om een voedingsinstituut voor biologische en biologisch-dynamische voeding op te zetten. Omdat preventieve zorg haar belangstelling had zei ze ‘ja’ op die vraag. Gedurende 10 jaar was zij directeur van Voedingsinstituut Dúnamis. Daarnaast heeft zij steeds als onderzoeker gewerkt bij het Bolk Instituut in Driebergen op het gebied van Voedingskwaliteit en Gezondheid.

Djoeke Snijder
Tot 1990 ben ik werkzaam geweest in het onderwijs. Sinds die tijd werk ik als zelfstandig gevestigd diëtiste in het Therapeuticum in Zutphen en tot voor kort ook in Doetinchem.
Voor mij is voeding verbonden met innerlijke groei en verandering. Het omgaan met natuurlijke kwaliteiten is de basis voor een gezonde voeding
Mijn interesse ligt vooral bij biologisch –dynamische voeding en antroposofie waar ik mij aanvullend in geschoold heb en wat een blijvende inspiratiebron is. Het is een verbreding van de gangbare kijk op voeding en de mens. In mijn werk kan ik hier vorm aangeven door naast gesprekken ook samen te koken en te proeven, waarbij behalve een keuken een kruidentuin aanwezig is.
Omdat het werken met mensen veel vragen oproept heb ik de opleiding Gestalttherapie gedaan. Dit biedt de mogelijkheid tot ervaringsgerichte begeleiding waarbij gewerkt wordt vanuit de eigen beleving om te leren omgaan met obstakels die een gezond voedingsgedrag in het dagelijks leven in de weg staan.

HOGESCHOOL LEIDEN

MINOR ‘EEN ANDERE KIJK OP GEZONDHEID EN ZIEKTE’


 Aantal EC: 15
 Studiebelasting: 420 uur
 Onderwijsvorm: cursus, project, stage
 Toetsvorm: opdrachten en presentatie
 Periode 3, studiejaar 2010 - 2011
 Moduleleiding: Truida de Raaf, GZ-psycholoog

In deze minor maak je kennis met antroposofische gezichtspunten op gezondheid en ziekte. De antroposofische gezondheidszorg is een vorm van integratieve zorg en hulpverlening.
Deze vind je in Nederland in de 1e lijn rondom de huisartsen in zogenoemde therapeutica en in de 2e lijn in klinieken en poliklinieken en ambulante zorg zowel in de psychiatrie, gehandicaptenzorg, verslavingszorg en ouderenzorg.
Alle vormen van zorg zijn verenigd in de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders. (www. NVAZ.nl )
Antroposofie is een spirituele holistische wetenschap van waaruit methodieken ontwikkeld zijn voor de gezondheidszorg. Ook op andere gebieden in de samenleving kom je de antroposofie wereldwijd tegen onder andere in de biologisch dynamische landbouw, de organische architectuur en de vrije school beweging.

Voor veel beroepen in de gezondheidszorg is er een aanvullende antroposofisch geïnspireerde applicatieopleiding waar je je verder kunt scholen op je eigen vakgebied.
Nu is er met deze minor voor het eerst de mogelijkheid om al tijdens je studie ( bachelor)met deze kijk op gezondheid en ziekte kennis te maken en zo je blik te verruimen. De antroposofische geneeskunde en hulpverlening zijn vooral gericht op het versterken van de gezondheid ( salutogenese).Ook het interdisciplinaire karakter van deze minor helpt je om een bredere kijk op gezondheid en ziekte te ontwikkelen waar je in je beroepsuitoefening veel aan kunt hebben.

Waarom aan de Hogeschool Leiden?
In deze Hogeschool is een opleiding Kunstzinnige Therapie beeldend en muziek, voltijd en deeltijd en een SPH-antroposofische differentiatie voor de deeltijd. Daarnaast is er een lectoraat met kenniskring antroposofische gezondheidszorg gevestigd.

Doelgroep:
De minor is bedoeld voor studenten in het HBO ( 3e en 4e jaars) en WO in hun bachelorfase ( 3e jaars) in gezondheidszorgberoepen.
Bijvoorbeeld: op HBO niveau verpleegkunde, diëtetiek, fysiotherapie, oefentherapie caesar en mensendieck, maatschappelijk werk, sociaal-pedagogische hulpverlening, logopedie, creatieve therapie, muziektherapie, toegepaste psychologie
Op WO- niveau: medicijnen, psychologie, pedagogie, gezondheidswetenschappen, farmacie.

Doelen:
Je verruimt je blikveld door de scholing van je waarneming met behulp van de goetheanistische fenomenologie, je denken wordt levendiger, en je oordeelsvermogen daardoor vergroot. De eigen onderzoekende houding wordt aangemoedigd en het interdisciplinaire karakter van deze minor ondersteunt het doel van verruiming van het blikveld en versterkt de competenties van het samenwerken met andere disciplines in de gezondheidszorg. Ook de zelfkennis wordt hierdoor vergroot.
Je maakt kennis met de antroposofische mensvisie en toepassingen ten aanzien van gezondheid en ziekte. Het veld van de antroposofische gezondheidszorg komt mede door de stage in beeld.


Inhouden:
Verschillende didactische werkvormen worden toegepast. Naast mondelinge overdracht en oefeningen worden er kunstzinnige werkvormen gegeven om deze andere kijk op mens en gezondheid en ziekte te ervaren.

 In de antroposofische menskunde wordt de samenhang tussen lichaam, ziel en geest verduidelijkt. De mens wordt daarbij geplaatst in het grote geheel van aarde en kosmos. Met deze mensvisie maak je kennis door middel van literatuuronderzoek, ervaringsoefeningen en fenomenologische waarnemingsoefeningen.
Beoefening van verschillende kunstzinnige werkvormen zoals schilderen, boetseren, muziek, spraak en bewegingskunsten ondersteunen deze kennismaking.

 In projectvorm zal er in kleine groepen gewerkt worden aan het leren kennen van wetmatigheden in de levensloop naast de unieke karmische opgave van ieder mens. Een keuze van een persoon voor biografieonderzoek wordt daarbij gemaakt. Dit kan aan de hand van een (auto)biografie of aan de hand van interviews.


 Je maakt kennis met de toepassing en het veld van de antroposofische gezondheidszorg o.a. door middel van een korte stage in een van de werkgebieden.


 Methodische toepassing van het antroposofische mensbeeld en biografische gezichtspunten op gezondheid en ziekte worden exemplarisch behandeld. Je kiest daarbij een persoon met een ziekte of handicap uit en schrijft in kleine interdisciplinaire groepjes een paper over antroposofische diagnostiek en behandeling van deze mens.


Meer informatie en aanmelden voor deze minor:
Opleiding Kunstzinnige therapie
Contactpersoon: Truida de Raaf email raaf.de.t@hsleiden.nl
Te vinden vanaf 14 april 2010 op www.kiesopmaat.nl